Arkusze maturalne z polskiego: jak ćwiczyć test i wypracowanie

Oficjalne arkusze z polskiego w formule 2023 publikuje CKE na egzaminy.gov.pl razem z zasadami oceniania. Arkusz podstawowy to 240 minut i 60 punktów, a ćwiczyć warto test i wypracowanie osobno, potem cały arkusz.

Joanna Wierzbicka Avatar

5 min czytania

Biurko przy oknie z długopisem i minutnikiem, przygotowane do rozwiązywania arkusza maturalnego

W skrócie

Oficjalne arkusze z polskiego w formule 2023, razem z zasadami oceniania, publikuje CKE na stronie egzaminy.gov.pl. Ćwicz na nich tak: najpierw test i wypracowanie osobno, potem cały arkusz w pełnym czasie, a wynik sprawdzaj według zasad oceniania. Arkusz na poziomie podstawowym (PP) to 240 minut i 60 punktów w dwóch częściach: test i wypracowanie.

  • Liczby: PP 60 punktów, zdajesz od 18.
  • Jak: oceniaj według zasad oceniania CKE.
  • Jak: do zwykłych ćwiczeń bierz wersję 100.
  • Uwaga: formuła 2015 to inny układ arkusza.

Gdzie znaleźć arkusze CKE z polskiego?

Znajdziesz je w trzech miejscach:

  • strona CKE: w zakładce „Materiały egzaminacyjne” na egzaminy.gov.pl wybierasz rocznik, przedmiot i poziom, a arkusze są razem z zasadami oceniania,
  • strony okręgowych komisji (OKE): arkusze dodatkowe, na przykład diagnostyczny z września 2022,
  • serwisy zbierające arkusze w jednym miejscu: wygodny spis, ale plik porównaj z wersją z CKE.

Arkusze powstają przy każdej sesji: w maju (termin główny), w czerwcu (termin dodatkowy) i w sierpniu (termin poprawkowy). Dochodzą do tego próbne matury CKE i informator maturalny z arkuszami przykładowymi. Sierpniowy termin poprawkowy ma arkusze tylko na poziomie podstawowym. Na poziomie rozszerzonym (PR) masz więc arkusze z maja, czerwca, próbnych i przykładowe.

Które arkusze wybrać do ćwiczeń?

Zacznij od arkuszy formuły 2023, bo według niej układa się dziś egzamin. Pierwsze materiały tej formuły to arkusz przykładowy CKE, diagnostyczny z września 2022 i próbna z grudnia 2022, a od maja 2023 dochodzą arkusze z terminów głównych.

Kolejność ćwiczeń:

  1. Arkusze z majowych terminów głównych z kolejnych lat, bez najnowszego.
  2. Arkusze z czerwca i sierpnia.
  3. Próbne matury CKE, arkusz przykładowy i diagnostyczny.

Najnowszy arkusz majowy zostawiam na ostatnią, pełną próbę. Do tego momentu masz już oswojone typy zadań, więc wynik mówi o formie, a nie o zaskoczeniu układem.

Arkusze formuły 2015 CKE przygotowuje równolegle, także w 2026 r. To inny układ, więc nie traktuj ich jako symulacji obecnego egzaminu.

Jak wygląda arkusz z polskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym?

PP to dwa zeszyty, test i wypracowanie, na 240 minut i 60 punktów; PR to jedno wypracowanie na 210 minut i 35 punktów.

Poziom podstawowy Poziom rozszerzony
Czas 240 minut 210 minut
Maksimum punktów 60 35
Części Arkusz 1 (Testy) i Arkusz 2 (Wypracowanie) jedno wypracowanie

Test na PP obejmuje „język polski w użyciu” i test historycznoliteracki. Do zdania egzaminu na tym poziomie potrzeba co najmniej 18 punktów, czyli 30% z 60 (próg podaje otouczelnie.pl).

Na PR nie ma testu. Piszesz wypracowanie na 1 z 2 tematów do wyboru, a tekst nie może mieć mniej niż 400 wyrazów.

Jak ćwiczyć na arkuszach z polskiego?

Ćwicz osobno test i wypracowanie, potem cały arkusz w pełnym czasie, a punkty licz według zasad oceniania. Ogólną metodykę pracy z zestawami opisuje tekst o tym, jak korzystać z arkuszy maturalnych.

1. Rozwiąż test z limitem około 90 minut

Arkusz 1 (Testy) rozwiąż osobno, z zegarem na biurku. Na test przyjmij ok. 90 minut: podział czasu proponuje naukagryzie.pl i nie jest to przepis CKE. Potem sprawdź odpowiedzi według zasad oceniania i zapisz, na jakim typie zadania tracisz punkty.

2. Wracaj do typów zadań, nie do całych arkuszy

Gdy wiesz, gdzie uciekają punkty, nie rozwiązuj kolejnego arkusza od początku. Weź zadania jednego typu z kilku roczników, na przykład z „języka polskiego w użyciu”, i zrób je jedno po drugim. To jak ćwiczenie jednego ruchu nożem zamiast gotowania całego obiadu za każdym razem.

3. Pisz wypracowanie w około 150 minut

Zaczynaj od planu, a nie od pierwszego zdania. Jak zaplanować wypracowanie, opisuje tekst o tym, jak zrobić konspekt wypracowania. Wypracowanie musi zawierać odwołanie do tekstów kultury, więc dopisz je do planu, zanim zaczniesz pisać.

4. Oceń wypracowanie według zasad oceniania

Zasady oceniania wypracowania to kryteria, a nie jedna poprawna odpowiedź. Przejdź przez nie po kolei i przy każdym zapisz, czy tekst je spełnia i dlaczego. Najlepiej, żeby wypracowanie przeczytał też nauczyciel, bo własny tekst widzi się taki, jaki miał być. Sama oceniam dopiero następnego dnia, kiedy pamięć zamiaru przestaje podpowiadać, co jest w tekście.

5. Zrób pełną próbę całego arkusza

Ustaw zegar na pełny czas arkusza i rozwiąż oba zeszyty bez przerw. Przygotuj czarny długopis lub pióro i kartę odpowiedzi, jak na egzaminie. Na końcu zostaw 15–20 minut na sprawdzenie pracy i odejmij je od czasu na test lub wypracowanie, bo cały arkusz trwa 240 minut. Wynik policz według zasad oceniania i porównaj z progiem 18 punktów.

Jak rozpoznać wersję arkusza: 100, 200, 300?

Trzy ostatnie znaki kodu (na przykład w MPOP-P1-100) mówią, dla jakiej grupy zdających jest arkusz. Do zwykłych ćwiczeń bierz wersję 100.

Kod Dla kogo
100 zdający bez niepełnosprawności i ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się
200 zdający z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera
300 słabosłyszący
400 słabowidzący
660 niewidomi (czarnodruk)
700 niesłyszący
Q00 niepełnosprawność ruchowa spowodowana mózgowym porażeniem dziecięcym
Z00 zaburzenie widzenia barw

Środkowy znak kodu wskazuje część: P1 to test, P2 to wypracowanie. Standardowy komplet to więc dwa zeszyty z tą samą końcówką wersji.

Czy do każdego arkusza są odpowiedzi?

Tak, CKE publikuje zasady oceniania do każdej części arkusza. Dla testu są to poprawne odpowiedzi i punktacja, dla wypracowania kryteria oceny. Szukaj ich w dokumencie „Zasady oceniania rozwiązań zadań” obok arkusza i karty odpowiedzi.

Kiedy matura z polskiego w 2027 roku?

Matura z polskiego na poziomie podstawowym odbędzie się 4 maja 2027 o 9:00 (data według naukagryzie.pl). Arkusze z terminu głównego trafiają do bazy CKE dopiero po egzaminie. Zmiany dla swojego rocznika sprawdź w aktualnym informatorze CKE. Licząc wstecz od tej daty, rozpisz plan nauki do matury z polskiego i wpisz w niego pełne próby na arkuszach.

Joanna Wierzbicka Avatar