W skrócie
Na poziomie podstawowym maturę z matematyki zdajesz, gdy zdobędziesz co najmniej 15 z 50 punktów, czyli 30% wyniku. To niewiele, ale wymaga regularnej pracy: liczą się nie tylko poprawne wyniki, ale i częściowe rozwiązania w zadaniach otwartych. Regularna praca na arkuszach z poprzednich lat od jesieni daje więcej niż tygodnie kucia tuż przed majem.
- Liczby: 180 minut, 50 punktów, próg 30%.
- Jak: rozwiązuj arkusz na czas co tydzień.
- Jak: zapisuj każde rozwiązanie, nawet niepełne.
- Uwaga: kartę wzorów dostajesz na egzaminie.
Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać?
15 z 50 punktów, czyli 30% wyniku: tyle wystarczy na poziomie podstawowym. Egzamin trwa 180 minut, a zdający rozwiązuje jeden arkusz, w którym zadania zamknięte i zadania otwarte dają po 25 punktów każde. Do dyspozycji jest prosty kalkulator, linijka, cyrkiel i karta „Wybrane wzory matematyczne”, którą rozdaje komisja razem z arkuszem. Informator CKE formuły 2023 liczy próg zdawalności tak samo dla wszystkich przedmiotów obowiązkowych: polskiego, matematyki i języka obcego.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Czas trwania | 180 minut |
| Maksimum punktów | 50 |
| Próg zdawalności | 15 pkt (30%) |
| Punkty za zadania zamknięte | 25 |
| Punkty za zadania otwarte | 25 |
| Dozwolone pomoce | kalkulator prosty, linijka, cyrkiel, karta „Wybrane wzory matematyczne” |
Jeden punkt na poziomie podstawowym to 2% wyniku, więc próg 15 punktów to mniej więcej jedna trzecia całego arkusza: mniej, niż się wydaje, choć żaden z tych punktów nie przyjdzie sam.
Czy poziom rozszerzony też trzeba zdać?
Nie, poziom rozszerzony nie ma progu zdawalności, ale każdy zdający musi przystąpić do co najmniej jednego przedmiotu na tym poziomie: bez tego matura się nie kończy. Sam fakt przystąpienia wystarcza, żeby spełnić wymóg formalny.
Co trzeba umieć na maturę z matematyki?
Egzamin sprawdza całą podstawę programową szkoły ponadpodstawowej, a wymagania egzaminacyjne nie pozwalają wyłączyć z góry żadnego działu. Trzeba znać liczby rzeczywiste i wyrażenia algebraiczne, równania i nierówności, geometrię oraz elementy rachunku prawdopodobieństwa. Kolejność poniżej idzie od działów, w których najłatwiej o pewne punkty, do tych, które wymagają więcej wprawy:
- potęgi, pierwiastki, logarytmy i procenty
- funkcja liniowa i funkcja kwadratowa, obie w postaci ogólnej i kanonicznej, z miejscami zerowymi
- równania i nierówności
- ciągi arytmetyczne i geometryczne
- planimetria z twierdzeniem Pitagorasa i podobieństwem trójkątów
- rachunek prawdopodobieństwa, kombinatoryka i statystyka
- stereometria
Nie znoszę kucia wzorów na pamięć bez zrozumienia, skąd się biorą, zwłaszcza że większość z nich i tak jest na karcie wzorów. Lepiej rozumieć, dlaczego wzór na deltę wygląda tak, jak wygląda, niż odtwarzać go bezmyślnie pod presją czasu.
Ile tygodni potrzeba na przygotowanie?
To zależy od tego, ile materiału już ogarniasz i kiedy zaczynasz liczyć tygodnie. Zawsze zaczynam od tego samego pytania: ile tygodni zostało do egzaminu. Od końca września do początku matur pisemnych w maju zostaje około 30 tygodni, czyli sporo czasu na rozłożenie materiału, pod warunkiem że zaczyna się od razu, nie w marcu.
| Zostało tygodni | Rytm pracy |
|---|---|
| 30 i więcej | 2-3 sesje w tygodniu i arkusz diagnostyczny co 2 tygodnie |
| 12-16 | jeden arkusz na tydzień |
| poniżej 8 | tylko działy z pewnymi punktami, bez rozpraszania się na resztę |
Dobry plan zostawia miejsce w harmonogramie na powtórki tego, co poszło źle, nie tylko na naukę nowego materiału.
Jak przygotować się do matury z matematyki krok po kroku?
Przygotowanie zaczyna się od diagnozy, nie od podręcznika.
1. Rozwiąż jeden arkusz egzaminacyjny na czas
Usiądź do pełnego arkusza egzaminacyjnego z poprzednich lat i odmierz 180 minut, bez podpowiedzi i bez telefonu w zasięgu ręki. Po czasie zaznacz trzy kategorie zadań: te pewne, te zgadnięte i te zostawione puste. Ten podział pokazuje od razu, gdzie zaczynać naukę, a nie ile ogólnie umiesz.
2. Naucz się korzystać z karty wzorów
Karta „Wybrane wzory matematyczne” trafia do każdego zdającego razem z arkuszem, więc nie trzeba uczyć się jej na pamięć. Sprawdź wcześniej, w której części karty jest który dział, żeby na egzaminie nie tracić czasu na szukanie. Wzoru, który i tak masz przed oczami, nie trzeba kuć.
3. Zacznij od działów z pewnymi punktami
Opanuj najpierw potęgi, logarytmy, procenty i funkcję liniową, bo dają punkty najszybciej. Te działy budują pewność, zanim przejdziesz do trudniejszych partii, jak stereometria czy dowody geometryczne.
4. Pracuj na arkuszach z lat ubiegłych
Polecenia w kolejnych arkuszach egzaminacyjnych powtarzają się, zmieniają się głównie liczby. Po każdym rozwiązanym arkuszu sprawdź wynik z kluczem odpowiedzi i policz, ile punktów rzeczywiście padło, nie ile powinno paść.
5. Prowadź zeszyt błędów
Każde zadanie z błędem zapisz osobno i wróć do niego po tygodniu, bez podglądania wcześniejszego rozwiązania. Taki zeszyt pokazuje, czy błąd był przypadkiem, czy powtarzającym się nawykiem.
Jak zbierać punkty na samym egzaminie?
Przeczytaj cały arkusz przed rozpoczęciem pisania i zacznij od zadań, które umiesz najlepiej. Za zadania zamknięte można zdobyć od 0 do 2 punktów, za otwarte do 4. W tych drugich liczy się każdy etap rozwiązania, nawet gdy wynik końcowy wyjdzie błędny. Pusty zapis to na pewno zero punktów, a zapisane dane i rysunek dają realną szansę na punkt cząstkowy.
Kilka technik, które faktycznie pomagają zbierać punkty:
- w zadaniu zamkniętym z równaniem podstaw kolejno odpowiedzi A-D i sprawdź kalkulatorem, dla której strony są równe
- gdy nie widzisz metody, wyeliminuj odpowiedzi, które na pierwszy rzut oka odpadają, i wybieraj spośród tego, co zostało
- w zadaniu otwartym zapisz dane i szukane, nawet jeśli nie znasz dalszego kroku
- narysuj rysunek pomocniczy przy geometrii, bo porządkuje dane przed dalszymi krokami
- na koniec wróć do zadań zaznaczonych jako niepewne, zanim oddasz arkusz
Jakie błędy kosztują najwięcej punktów?
Najwięcej punktów kosztują błędy rachunkowe i puste zadania otwarte, nie brak wiedzy o metodzie.
- Błąd przy dodawaniu lub skracaniu ułamków w środku poprawnej metody odbiera punkty w zadaniu otwartym, mimo że pomysł na rozwiązanie był dobry.
- Puste miejsce zamiast choćby zapisanych danych to zero punktów z automatu, nawet gdy zadanie było w zasięgu.
- Zbyt szybkie przejście do kolejnego zadania bez sprawdzenia, czy wynik ma sens, utrwala błędy, które dało się złapać w minutę.
Plan nauki, który nie zostawia czasu na powtórki własnych błędów, oceniam nisko, bo to właśnie te błędy wracają na egzaminie.
Czy da się zdać matematykę bez korepetycji?
Tak, przy systematycznej pracy i regularnym sprawdzaniu się arkuszami korepetycje nie są konieczne. Ten sam mechanizm, powtarzalne typy poleceń w kolejnych arkuszach, sprawia, że samodzielna praca na materiałach z lat ubiegłych daje realny obraz postępów. Ogólne metody nauki do matury i rytm powtórek, niezależnie od przedmiotu, opisuję w tekście nauka do matury metodami, tu zostaję przy samej matematyce.
Czy 70% z matematyki to dużo?
To zależy od poziomu egzaminu i od wyników danego rocznika, nie ma tu jednej odpowiedzi. Na poziomie rozszerzonym wynik porównuje się przez centyl, czyli miejsce na tle wszystkich zdających w danym roku, więc ten sam procent w słabszym roczniku daje wyższy centyl niż w mocnym. Dlatego 70% samo w sobie niewiele mówi bez odniesienia do centyla z danego roku.
Co zrobić, gdy do matury zostało kilka tygodni?
Gdy zostało kilka tygodni, ogranicz się do działów z pewnymi punktami i rozwiązuj jeden lub dwa arkusze tygodniowo, zamiast gonić całą podstawę programową na raz. Postaw na potęgi, procenty, funkcję liniową i podstawowe zadania z geometrii, bo tam punkty przychodzą najszybciej. Pełny plan nauki rozpisany na rok, pół roku i ostatnie tygodnie, dla wszystkich przedmiotów, jest w tekście o planie nauki do matury; tu zostają same ramy dla matematyki.
Jak opanować nerwy w dniu matury z matematyki?
Przygotuj kalkulator, linijkę, cyrkiel i dowód osobisty dzień wcześniej, żeby rano nie szukać niczego w pośpiechu. Na sali zacznij od zadania, które idzie ci najlepiej, nie od pierwszego w kolejności: szybki sukces uspokaja bardziej niż zmaganie z trudnym zadaniem na start. O tym, jak opanować napięcie w tygodniu przed egzaminem i w samym dniu matury, piszę osobno w tekście o stresie przed egzaminem.
