W skrócie
Metoda Cornella to sposób notowania, który opracował Walter Pauk na Uniwersytecie Cornella w latach 50. XX wieku. Kartka ma trzy stałe pola: szeroką część na notatki z lekcji lub wykładu, wąską kolumnę na pytania i słowa-klucze oraz pas na podsumowanie u dołu. Podział trzyma proporcje mniej więcej 1/3 do 2/3 szerokości strony. Pytania w lewej kolumnie dopisuje się po zajęciach, a podsumowanie powstaje najlepiej tego samego dnia, w kilku zdaniach własnymi słowami. Dzięki temu jedna kartka od razu staje się materiałem do powtórki, bez przepisywania notatek na czysto.
- Liczby: kolumna pytań to około 1/3 szerokości kartki, pole notatek około 2/3
- Jak: pytania i podsumowanie dopisujesz po zajęciach
- Dlaczego: kolumna pytań służy do samotestowania metodą zasłaniania notatek
- Uwaga: przy szybkim wykładzie notuj tylko prawe pole, lewe uzupełnij później
Na czym polega metoda Cornella?
Metoda Cornella, nazywana też systemem notowania Cornella albo z angielska Cornell Notes, dzieli kartkę na stałe pola, które porządkują notatkę od razu w trakcie pisania, a nie dopiero przy przepisywaniu na czysto. Opracował ją Walter Pauk w latach 50. XX wieku, gdy pracował na Uniwersytecie Cornella w USA, i stąd wzięła się nazwa metody. Stosuje się ją na lekcjach, wykładach, szkoleniach i przy czytaniu książek, wszędzie tam, gdzie materiał trzeba potem powtórzyć do sprawdzianu lub egzaminu.
Dla mnie to jedyna metoda notowania, która od razu przewiduje miejsce na powtórkę, a nie tylko na samą treść. Nie trzeba nic dodawać po fakcie, wystarczy trzymać się linii na kartce.
Jak podzielić kartkę?
Kartkę A4 dzielisz trzema liniami: krótki pasek u góry na nagłówek, pionowa linia jakieś 6 centymetrów od lewej krawędzi i pozioma linia około 5 centymetrów nad dołem strony. Powstaje układ przypominający leżącą literę I, z wąską kolumną po lewej, szerokim polem po prawej i pasem na dole.
Spotyka się też wariant z czterema polami, choć część osób pomija osobny nagłówek, żeby zyskać więcej miejsca na notatki, i wtedy zostają trzy pola. Proporcje kolumn to mniej więcej 1/3 do 2/3 szerokości: kolumna pytań jest wąska, pole notatek zajmuje większość strony. W oryginalnym układzie z książki Waltera Pauka „How to Study in College” na kartce w calach kolumna pytań miała 2,5 cala, pole notatek 6 cali, a dolny pas 2 cale. Po przeliczeniu na A4 daje to w przybliżeniu 6 centymetrów po lewej i 5 centymetrów na dole.
| Pole | Gdzie na kartce | Wymiar na A4 | Co wpisać |
|---|---|---|---|
| Nagłówek | górny pasek | krótki pasek nad kolumnami | temat i data |
| Kolumna pytań | lewy, wąski pas | ok. 6 cm szerokości | słowa-klucze, pytania |
| Pole notatek | prawa, szeroka część | reszta szerokości kartki | notatki z lekcji, wzory, rysunki |
| Podsumowanie | dolny pas | ok. 5 cm wysokości | kilka zdań własnymi słowami |
Mały eksperyment na start: przed zajęciami naszkicuj ten podział od razu na pięciu kartkach, żeby nie rysować linii w pośpiechu tuż przed dzwonkiem.
Co wpisać w każde pole?
Każde pole ma jedną funkcję, więc notatka nie miesza ze sobą treści, pytań i wniosków.
1. Nagłówek: temat i data
Nagłówek zawiera temat zajęć i datę. To pasek, po którym później szukasz konkretnej notatki w zeszycie, więc zapisz go, zanim zacznie się wykład, a nie na końcu, kiedy łatwo o nim zapomnieć.
2. Pole notatek: skróty, parafraza, wzory, rysunki
Pole notatek zajmuje prawą, szerszą część kartki i trafiają tam informacje z lekcji lub wykładu, skracane i parafrazowane własnymi słowami, nie przepisywane słowo w słowo. Mieszczą się tu też wzory, dane i rysunki. Jeśli lubisz sketchnoting, ten sam obszar świetnie przyjmuje proste symbole i strzałki zamiast długich zdań: metoda Cornella wcale nie wymaga samego tekstu.
3. Kolumna pytań: słowa-klucze i pytania
Kolumna pytań po lewej stronie mieści słowa-klucze i pytania do treści zapisanej obok. Zamiast hasła „delta” lepiej zapisać pytanie „Kiedy Δ < 0?”, bo pytanie od razu ustawia cię w trybie odpowiadania, a nie tylko rozpoznawania. Ta kolumna ułatwia naukę do egzaminu i szybkie przeglądanie notatek, bo wystarczy przesunąć wzrok po lewej stronie, żeby znaleźć temat.
4. Pas na dole: 4-5 zdań własnymi słowami
Podsumowanie na dole kartki ma 4-5 zdań i powstaje jako synteza całej notatki, napisana tak, żeby wytłumaczyć temat komuś, kto nie był na zajęciach. W praktyce to krótkie streszczenie tekstu pisane własnymi słowami.
Nie lubię notatek „do pokazania”, więc kolor i ozdobniki w tych polach są opcjonalne. Liczy się to, czy da się z nich odtworzyć temat.
Jak robić notatki metodą Cornella krok po kroku?
W czasie zajęć wypełniasz tylko pole notatek, a kolumnę pytań i podsumowanie dopisujesz po zajęciach.
- Przygotuj kartkę i zapisz nagłówek z tematem i datą, zanim zacznie się lekcja.
- Notuj w prawym polu skrótami, parafrazuj zamiast przepisywać zdania z tablicy czy slajdu.
- Dopisz pytania w lewej kolumnie po zajęciach, kiedy widzisz już całość materiału.
- Napisz podsumowanie w ciągu 24 godzin od zajęć, dopóki temat jest jeszcze świeży.
- Powtarzaj notatkę, zasłaniając prawą stronę kartki i odpowiadając na pytania z pamięci.
Zanim przestawisz cały zeszyt na ten układ, zrób mały eksperyment: jeden wykład albo jeden rozdział w tym tygodniu. Dopiero gdy podsumowania faktycznie pomagają, zmieniaj nawyk notowania na stałe.
Jak działa metoda Cornella w nauce?
Metoda Cornella działa, bo zmusza do kilkukrotnego przetworzenia tego samego materiału: najpierw zapisujesz go w polu notatek, potem skracasz do pytań w kolumnie po lewej, a na końcu streszczasz w podsumowaniu. Każde z tych przejść to inna forma pracy z treścią, więc temat zostaje w głowie mocniej niż przy jednorazowym przepisywaniu.
Pauk opisał tę logikę jako cykl pięciu kroków: zapisz, skróć, wyrecytuj, przemyśl, powtórz (Record, Reduce, Recite, Reflect, Review), w skrócie 5R. Kartka podzielona na pola to tylko narzędzie do tego cyklu, sam podział bez wracania do notatki niewiele daje.
Najtrudniejszym, a zarazem najcenniejszym polem jest podsumowanie, bo zmusza do przyznania się, czy temat rzeczywiście się rozumie, czy tylko się go zapisało. Gdy materiał pochodzi z dwóch źródeł, na przykład z podręcznika i z lekcji, podsumowanie można napisać według schematu notatki syntetyzującej: dwa ujęcia i to, czym się różnią.
Przykład notatki Cornella z matematyki
Temat przykładu: funkcja kwadratowa i jej miejsca zerowe.
| Kolumna pytań | Pole notatek |
|---|---|
| Jak obliczyć deltę? | Δ = b² − 4ac |
| Ile miejsc zerowych przy Δ < 0? | Δ > 0: 2 miejsca zerowe. Δ = 0: 1 miejsce zerowe. Δ < 0: brak miejsc zerowych. |
| Jaki wzór na x₁ i x₂? | x₁,₂ = (−b ± √Δ) / 2a |
Podsumowanie: Miejsca zerowe funkcji kwadratowej liczymy przez wyznacznik delta ze wzoru Δ = b² − 4ac. Znak delty mówi, ile rozwiązań ma równanie: dodatnia daje dwa miejsca zerowe, zerowa jedno, a ujemna żadnego. Same miejsca zerowe wyznacza wzór x₁,₂ = (−b ± √Δ) / 2a.
Ten przykład dobrze pokazuje sens kolumny pytań: pytanie „Jaki wzór na x₁ i x₂?” jest wyraźnie krótsze niż sam wzór obok, a to właśnie po nim odnajdziesz notatkę w kilka sekund.
Jakie są zalety i wady metody Cornella?
Największa zaleta metody Cornella to notatka gotowa do powtórki bez dodatkowej pracy, a największa wada to trudność przy bardzo szybkim tempie zajęć.
Zalety: – porządek od ogółu do szczegółu w jednym miejscu na kartce – szybkie odnajdywanie tematów dzięki nagłówkom i kolumnie pytań – nawyk pisania podsumowań własnymi słowami – gotowy zestaw pytań do powtórki przed egzaminem
Wady: – trudno nadążyć przy bardzo szybkim tempie wykładu – sztywna rama przeszkadza przy notatkach kreatywnych – kolumnę pytań i podsumowanie trzeba dopisać po zajęciach, co kosztuje dodatkowy czas
Przy bardzo szybkim wykładzie radzę notować tylko prawe pole, a kolumnę pytań uzupełnić wieczorem, kiedy jest więcej czasu na spokojne przejrzenie materiału.
Metoda Cornella czy mapa myśli?
To zależy od rodzaju materiału: Cornell lepiej pasuje do treści liniowej i powtórek pytaniami, a mapa myśli do pokazania powiązań między tematami i do planowania.
| Układ | Najlepszy do | Powtórka | Słabość |
|---|---|---|---|
| Metoda Cornella | materiału liniowego, wykładów, rozdziałów podręcznika | pytania z kolumny, odpowiadanie z pamięci | sztywna rama przy notatkach kreatywnych |
| Mapa myśli | pokazywania powiązań między tematami, planowania | przegląd całej struktury na jednej stronie | trudniej ją streścić w formie pytań |
Na koniec działu materiału robię jedną mapę myśli, która łączy podsumowania z kilku kartek Cornella. To dobry sposób, żeby zobaczyć całość, zanim zacznę powtórki. Instrukcję rysowania takiej mapy i kryteria, kiedy sprawdza się lepiej niż lista, znajdziesz w tekście o tym, jak narysować mapę myśli.
Jak powtarzać z notatki Cornella?
Zasłoń pole notatek po prawej stronie, odpowiadaj na pytania z lewej kolumny z pamięci, a dopiero potem sprawdź, czy odpowiedź się zgadza.
Zakryj prawą część kartki dłonią albo kartką papieru, żeby nie zerkać na notatkę przed odpowiedzią. Dzięki temu ćwiczysz przypominanie sobie informacji, a nie tylko ich rozpoznawanie, co działa mocniej niż samo czytanie. Dlaczego odpowiadanie z pamięci utrwala wiedzę skuteczniej niż ponowne czytanie, wyjaśnia tekst o aktywnym przypominaniu.
Dla mnie dobra notatka Cornella to taka, z której powtórzysz temat w dziesięć minut. Jeśli zajmuje to dłużej, kolumna pytań była za uboga.
Jakie są inne sposoby tworzenia notatek?
Metoda Cornella nie jest jedynym sposobem na notowanie, obok niej działają układy, które lepiej pokazują powiązania albo strukturę tekstu.
- Mapa myśli: rozkłada temat na gałęzie i pokazuje powiązania między pojęciami zamiast listy.
- Sketchnoting: notatki wizualne z prostymi rysunkami i symbolami, dobre do pola notatek w kartce Cornella.
- Metoda flow: swobodny zapis myśli w miarę ich powstawania, bez sztywnego podziału.
- Metoda hierarchiczna (konspekt): układ punktów i podpunktów od ogólnych do szczegółowych, opisany w tekście o tym, jak napisać konspekt.
Osobną kategorią jest Zettelkasten, system kartek do długiej pracy nad wieloma tematami naraz, ale to temat na osobny artykuł. Gdy notatkę robisz z rozdziału podręcznika, pytania do lewej kolumny podsuwa metoda SQ3R: śródtytuły zamieniasz na pytania jeszcze przed czytaniem.
Gotowe symbole dla osób, które nie rysują na co dzień, pokazuje tekst o sketchnotingu, czyli notatkach wizualnych.
Czy da się robić notatki Cornella na tablecie?
Tak, ten sam podział działa poza papierem. W aplikacji do notatek z rysikiem rysujesz te same linie ręcznie, a w edytorze tekstu robisz tabelę z dwiema kolumnami i wierszem na dole. Układ sprawdza się też na tablicy suchościeralnej podczas wspólnej pracy w grupie. Zmienia się tylko narzędzie, funkcje poszczególnych pól zostają takie same.
Czy potrzebny jest szablon?
Nie, do zrobienia notatki metodą Cornella wystarczą dwie linie narysowane ołówkiem na zwykłej kartce A4. Gotowy szablon do druku ma sens dopiero wtedy, gdy robisz dużo notatek tygodniowo i szkoda ci czasu na odmierzanie tych samych 6 i 5 centymetrów za każdym razem.
